Affiliation:
1. İSTANBUL MEDENİYET ÜNİVERSİTESİ
Abstract
1980’li yılların önde gelen tiyatro akademisyenleri, tiyatronun Antik Yunan’dan beridir diegesis ile karşıtlık
oluşturan mimesis aracılığıyla biçimlendiğini, buna karşılık sahnenin diegetik bir evrenle çerçevelendiğini
öne sürerler. Burada metninin tiyatrodaki hâkim konumu ve tiyatronun “söz söyleme”ye dayalı logosmerkezci
yapılanması vurgulanır. Diegesis ve mimesis kavramları bu noktada Aristotelesçi bir bağlamda, geniş
anlamlarıyla kullanılır. Öte yandan terimler günümüzde daha çok anlatıbiliminin dolayıma soktuğu dar
anlamlarıyla, anlatının kipleri düzeyinde ele alınmaktadır.
Bu makalede, terimler anlatıbiliminin tayin etiği dar anlamlarıyla ve 20. yüzyılın tiyatro akademisince
sürdürülen tartışmanın aksine bir yerden kullanıldığında karşılaşılan tabloyu değerlendirmek
amaçlanmaktadır. Bu noktadan hareketle, çalışmada öncelikle diegesis ve mimesis terimlerinin dar ve geniş
anlamlarıyla kullanımından doğan terminolojik karmaşa serimlenmiştir. Çalışmanın temel odağı olan 20.
yüzyıl tiyatrosunda mimetik sahnenin diegesis yoluyla istilaya uğrayışı ise oyunları “anlatma” moduyla
karakterize olan Gertrude Stein ve Heiner Müller örnekleriyle açımlanmıştır. Son olarak, 20. yüzyılda
diegesisin baskın bir unsur olarak öne çıkışının yapısal sonuçları değerlendirilmiştir.
Publisher
Anadolu University Journal of Art and Design
Reference28 articles.
1. Aczel, R. (1998). “Hearing Voices in Narrative Texts”, New Literary History 29 (3), s. 467-500.
2. Akım, M. S. (2022). Logostan Kurtulmak: 20. Yüzyıl Dramında Karşı-Anlatı. İstanbul: Habitus Yayıncılık.
3. Akım, M. S. (2020). “Gertrude Stein Oyunlarında Karşı-Anlatı Stratejileri”, Tiyatro Eleştirmenliği ve Dramaturji Bölümü Dergisi
30, s. 71-97. DOI: 10.26650/jtcd.692767.
4. Aristoteles. (1987). Poetika. (İ. Tunalı, Çev.) Remzi Kitabevi: İstanbul.
5. Bigliazzi, S. (2016). “Introduction”, Skenè Journal of Theatre and Drama Studies: Diegesis and Mimesis 2(2), s. 5-33.